Osmanly Devleti'nde din i?leri Me?ihat Makamly?y'nca ?eyhülislam eliyle yürütülürdü. 1920 yylynda Ankara'da kurulan Meclis Hükümetinde Me?ihat, "?er'iye ve Evkaf Vekâleti" adyyla "Bakanlyk" olarak yer almy?, 1924 'e kadar da bu statü aynen devam etmi?tir.

Din hizmetlerinin politikanyn dy?ynda ve üstünde tutulmasy gerçe?inden hareketle 3 Mart 1924 tarihinde ?er'iye ve Evkaf Vekâleti kaldyrylarak yerine, 429 sayyly Kanunla, Ba?vekâlet bütçesine dahil ve Ba?vekâlete ba?ly Diyanet Y?leri Reisli?i, bugünkü adyyla Diyanet Y?leri Ba?kanly?y kurulmu?tur.

Millî Mücadele yyllarynda büyük hizmetler vermi?, idarî tecrübesi olan ve uzun zaman Ankara Müftülü?ü görevinde bulunan Börekçizade Mehmet Ryfat Efendi, 1 Nisan 1924 tarihinde Diyanet Y?leri Reisli?ine getirilmi?tir. En yüksek devlet memuru maa?y alan Diyanet Y?leri Reisine, bakanlara verilen kyrmyzy plakaly bir makam aracy tahsis edilmi? ve protokoldeki yeri de bu özelliklere göre belirlenmi?tir.

Diyanet Y?leri Reisli?inin merkez te?kilaty, kurulu?unun ilk yyllarynda Heyeti Mü?avere, Memurin ve Sicil Müdüriyeti, Müessesaty Diniye Müdüriyeti, Evrak Müdüriyeti ve Levazym Müdüriyeti birimlerinden olu?turulmu?tur. 1927 yylynda Tetkiki Mesahif Reisli?i ile Teberrukât Heyeti Reisli?i birimleri kurulmu?tur. 5 Temmuz 1939 tarihinde kabul edilen 3665 sayyly kanunla da Reis Muavini kadrosu ihdas edilmi?tir.

14 Haziran 1935 tarihinde kabul edilerek 22 Haziran 1935 'de yürürlü?e giren 2800 Sayyly "Diyanet Y?leri Reisli?i Te?kilat ve Vazifeleri Hakkynda Kanun", Ba?kanly?yn ilk te?kilat kanunu olmu?tur. Bu kanunla te?kilatyn yapysy, kadro olu?umu, merkez ve ta?ra görevlilerinin nitelikleri ve tayin usulleri gösterilmi?tir. Te?kilatyn görevleri ise söz konusu kanunun 2. maddesi gere?ince düzenlenen ve 11 Kasym 1937 tarih ve 7647 sayyly kararname ile yürürlü?e konan "Diyanet Y?leri Reisli?i Te?kilaty'nyn Vazifelerini Gösterir Nizamname"de belirtilmi?tir.

1927 yylynda olu?turulan yapyda, 1950 yylyna kadar herhangi bir de?i?iklik yapylmamy?, 20 Nisan 1950 tarihinde yürürlü?e konan 5634 sayyly Kanunla Diyanet Y?leri Ba?kanly?y günün ?artlaryna göre yeniden düzenlenmi?tir. Kanuna göre merkez te?kilatyndaki bazy birimlerin adlary de?i?tirilmi?, mevcut yapyya 1 adet ba?kan yardymcyly?y ilave edilmi?, hayrat hademesi ve yayyn müdürlükleri olmak üzere 2 yeni müdürlük kurulmu?tur. Ayryca ilk defa "Gezici Vaizlik" ihdas edilerek bütün vaizler maa?ly kadroya geçirilmi?tir. 1951 yylynda ise ilk defa Yayyn Müdürlü?üne ba?ly Dini Yayynlar Döner Sermaye Saymanly?y kurulmu?tur.

1961 Anayasasy; 154. Maddesiyle Diyanet Y?leri Ba?kanly?y'ny bir Anayasa kurumu olarak düzenlemi?, genel idare içinde yer vermi? ve bu kurumun, özel kanununda gösterilen görevleri yerine getirmesini öngörmü?tür.

1961 Anayasasynyn öngördü?ü do?rultuda 22.06.1965 tarih ve 633 sayyly "Diyanet Y?leri Ba?kanly?y Kurulu? ve Görevleri Hakkynda Kanun" ile Ba?kanlyk yeni bir düzenlemeye kavu?turulmu?tur. Diyanet Y?leri Ba?kanly?y Merkez Te?kilatyna bugünkü organik yapysyny kazandyran ve Diyanetin tarihi geli?imi içerisinde yeni bir dönemi ba?latan da bu kanun olmu?tur.

30.04.1979 tarihinde yürürlü?e giren 26.04.1976 tarih ve 1982 sayyly Kanunla, 633 Sayyly "Diyanet Y?leri Ba?kanly?y Kurulu? ve Görevleri Hakkynda Kanun"da geni? çapta de?i?iklik yapylmy? ve Diyanet Y?leri Ba?kanly?ynyn yurtdy?ynda da te?kilatlanmasy sa?lanmy?tyr. Ancak 1982 sayyly Kanun, Anayasa Mahkemesi'nin 18.02.1979 tarih ve E.1979/25,K.1979/46 sayyly karary ile iptal edilmi?tir.

Bu iptal sonucu, 633 sayyly Kanunun 1982 sayyly Kanunla de?i?tirilen maddeleri yürürlükten kalkmy?tyr. Ayryca, 657 sayyly Devlet Memurlary Kanunu ile çe?itli kanun ve kanun hükmünde kararnameler, 633 sayyly Kanunun bazy maddelerini hükümsüz kylmy?tyr. Diyanet Y?leri Ba?kanly?y te?kilat kanununun yürürlükte kalan maddeleri ise, gerek Ba?kanly?yn bugünkü te?kilat yapysyna ve gerekse yürüttü?ü hizmetlere cevap veremez durumdadyr.

1961 Anayasasynda Diyanet Y?leri Ba?kanly?ynyn genel idare içinde yer alarak özel kanununda gösterilen görevleri yerine getirece?i ifade edilirken, 1982 Anayasasynda ise Ba?kanly?yn görevlerini yerine getirirken uymasy gereken kystaslar da belirtilmi?tir.

Kurulu?undan bugüne kadar gerek yurtiçindeki, gerekse yurtdy?yndaki vatanda?, soyda? ve dinda?larymyza din hizmeti vermekte olan Diyanet Y?leri Ba?kanly?y, Anayasada belirtilen ilkeler do?rultusunda üzerine dü?en görevleri yerine getirebilmek ve daha iyi bir hizmet sunabilmek için yo?un çaly?ma içerisindedir. Bundan böyle de bu yöndeki çaba ve gayretleri, artarak devam edecektir.